Alles over bestraling van de borst
Hier leest u wat borstkanker is, hoe bestraling werkt en welke bijwerkingen u kunt krijgen. U krijgt ook adviezen die helpen om de behandeling goed te doorlopen.
De aandoening
Elk jaar krijgen in Nederland ongeveer 15.000 vrouwen de diagnose borstkanker. Het is daarmee de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen. Ook mannen kunnen borstkanker krijgen, maar dat komt veel minder vaak voor: ongeveer 125 mannen per jaar.
Er zijn verschillende vormen van borstkanker. Artsen kijken naar de plek waar de tumor zit en naar de eigenschappen van de kankercellen. Net als bij andere soorten kanker kunnen borstkankercellen zich uitzaaien. Dan ontstaan er ook tumoren op andere plekken in het lichaam. De overlevingskansen en levensverwachting bij borstkanker worden gelukkig steeds beter.
Enkele adviezen
- Borstkanker kan veel invloed hebben op uw dagelijks leven. Denk goed na over wat u zelf belangrijk vindt en bespreek dat met uw arts.
De behandeling
Een tumor in de borst kan op verschillende manieren behandeld worden. Bijvoorbeeld met:
- Een operatie
- Chemotherapie
- Hormoontherapie
- Immuuntherapie
- Bestraling (radiotherapie)
Vaak worden behandelingen gecombineerd. In het ZRTI gebruiken we bestraling. Die wordt meestal gegeven na een operatie. De straling maakt kankercellen die mogelijk zijn achtergebleven kapot. Zo kunnen deze cellen niet meer groeien of zich verspreiden. Uw lichaam ruimt de kapotte cellen daarna zelf op.
Bestraling wordt gebruikt om iemand te genezen (curatieve behandeling) of om klachten te verminderen (palliatieve behandeling).
Behandelroute en duur
Bij bestraling van de borst volgt u bij het ZRTI zeven stappen in de behandelroute. Meestal duurt de hele serie bestralingen drie tot vijf weken. U krijgt dan op elke werkdag een bestraling. Een behandeling duurt per keer ongeveer 10 tot 20 minuten, afhankelijk van de techniek.
Breath hold-techniek
Voor de bestraling van de linkerborst gebruiken we een speciale techniek: de Deep Inspiration Breath Hold-techniek. Bij deze techniek ademt u diep in. Daardoor vullen uw longen zich met lucht. Uw hart komt dan verder weg te liggen van de borstwand. Zo komt het hart buiten het bestralingsgebied te liggen. Als u per ongeluk te vroeg uitademt, stopt het bestralingstoestel automatisch. Tijdens de behandeling kunt u via een videobril uw ademhaling volgen.
Enkele adviezen
- Poeder de markeerlijnen twee keer per dag met babypoeder (op basis van maïszetmeel).
- Draag een comfortabele BH van zacht en soepel materiaal.
- Gebruik een milde deodorant in de oksel aan de kant van de bestraalde borst.
- Wees voorzichtig met ontharen van de oksel aan de bestraalde zijde. Vermijd wondjes. Ziet uw huid er kwetsbaar uit? Dan liever niet ontharen.
- Verzorg uw huid goed om huidirritatie te verminderen. Lees hier hoe u dat het beste doet.
- Kijk ook eens bij de veelgestelde vragen over bestraling van de borst.
Mogelijke bijwerkingen
Van de bestraling zelf voelt u niets. Tijdens of na de behandeling kunt u wel bijwerkingen krijgen. Die verschillen per persoon. Veelvoorkomende bijwerkingen bij bestraling van de borst zijn:
- Vermoeidheid
- Gezwollen borst
- Steken in de borst
- Haaruitval in de oksel
- Pigmentatie in het bestraalde gebied
- Rode en branderige huid in het bestraalde gebied
Deze klachten gaan meestal vanzelf over binnen een paar weken na het einde van de behandeling. Gaan ze niet vanzelf over? Neem dan contact op met uw arts van het ZRTI.
Enkele adviezen
- Heeft u last van bijwerkingen? Vertel het aan de laboranten of uw arts. Zij geven u graag advies.
- Kijk ook eens bij de veelgestelde vragen over bestraling van de borst.
- Bezoek de website van de Borstkankervereniging Nederland.
- Lees meer op de website van Pink Ribbon.
Nazorgbrochure borstkanker
U ontvangt tijdens uw behandeling ook de nazorgbrochure borstkanker met extra informatie.
Hoe ziet de behanderoute eruit?
Dit zijn de stappen die u gaat volgen.
Krijg ik speciale medicatie tijdens de radiotherapie?
In principe krijgt u geen medicatie, tenzij er complicaties of bijwerkingen ontstaan.
Mag ik fysiotherapie of lymfoedeemtherapie volgens tijdens de bestralingsperiode?
In veel gevallen is dit geen probleem. Om er zeker van te zijn kunt u dit het beste navragen bij uw radiotherapeut-oncoloog.
Waarom wordt bij de CT-scan ook al de breath hold-techniek gebruikt?
Als u bestraald wordt met de breath hold-techniek wordt deze techniek ook bij de CT-scan gebruikt. Het is namelijk belangrijk dat u bij de CT-scan in precies dezelfde houding ligt als tijdens de bestralingen. Op basis van de CT-scan maken de arts en laboranten namelijk een bestralingsplan. Dat plan wordt zo gemaakt dat de borst bestraald wordt en het hart zo veel mogelijk buiten de bestralingsbundels ligt. De breath hold-techniek wordt in principe gebruikt voor bestraling van de linkerborst.
Hoe lang moet ik mijn adem inhouden bij de breath hold-techniek?
Bij de breath hold-techniek vragen we of u een paar keer diep wilt inademen en uw adem wilt vasthouden. Per keer duurt dat maximaal dertig seconden, maar meestal korter. De laboranten oefenen dat eerst een aantal keren met u. Via een speciale videobril kunt u uw ademhaling volgen. Lukt het niet om zo lang uw adem in te houden? Dan zorgen de radiotherapeut en laboranten ervoor dat uw borst goed wordt bestraald en uw hart daarbij zo min mogelijk wordt belast.
Wat is de breath hold techniek?
Voor de bestraling van de linkerborst gebruiken we een speciale techniek: de Deep Inspiration Breath Hold-techniek. Bij deze techniek ademt u diep in. Daardoor vullen uw longen zich met lucht. Uw hart komt dan verder weg te liggen van de borstwand. Zo komt het hart buiten het bestralingsgebied te liggen. Als u per ongeluk te vroeg uitademt, stopt het bestralingstoestel automatisch. Tijdens de behandeling kunt u via een videobril uw ademhaling volgen.