Soft controls zijn de minder tastbare elementen in een organisatie, het zijn beheersmaatregelen gericht op het persoonlijk functioneren van medewerkers (denk bijvoorbeeld aan motivatie, loyaliteit, integriteit, inspiratie en normen en waarden).
In 2021 is een gedragscode opgesteld, waarin het gewenste gedrag helder staat omschreven. Het ZRTI streeft een open cultuur na. In het strategisch HRM-beleid wordt hier ook aandacht aan besteed. De cultuur van het ZRTI is grotendeels te typeren als een familiecultuur waarin hoge betrokkenheid en loyaliteit duidelijk naar voren komen. We vinden het belangrijk om open met elkaar te communiceren. De raad van bestuur geeft maandelijks in een personeelsbijeenkomst informatie over het gevoerde beleid, waarbij medewerkers in de gelegenheid worden gesteld om vragen te stellen, feedback te geven en nieuwe ideeën te initiëren. In (in)formele gesprekken tussen leidinggevende en medewerkers wordt aandacht besteed aan de communicatie binnen het ZRTI en worden ervaringen met elkaar gedeeld. In het jaargesprek wordt ook stilgestaan bij de mate van openheid die medewerkers ervaren en laten zien. Om ongewenst gedrag tegen te gaan wordt naast het stimuleren van cultuur en gedrag ook werk gemaakt van het inrichten van beheersmaatregelen in de systemen. Dit is een voortdurend lopend proces. We hebben een beleid en we hebben (interne en externe) vertrouwenspersonen waar medewerkers terecht kunnen. Ook besteden we periodiek aandacht aan ongewenst gedrag in het scholingsaanbod.
De valkuilen van een familiecultuur zijn soms ook voelbaar binnen de organisatie. Deze hebben we, mede in het licht van de plannen voor een structuurwijziging, laten onderzoeken. De uitkomsten van dat onderzoek zijn meegenomen in het traject voor de organisatiestructuur (en -cultuur) in 2025. Dit wordt in 2026 verder opgevolgd. Het ZRTI gaat dan aan de slag met een cultuurtraject waarbij onder andere het bespreekbaar maken van fouten, en het vervolgens hiervan leren, centraal staat evenals het aanspreken van elkaar.