Hoogwaardige radiotherapie

We bieden onze patiënten hoogwaardige radiotherapie door ontwikkelingen binnen ons vakgebied nauwlettend te volgen. Op die manier kunnen we onze patiënten zo snel mogelijk helpen met nieuwe technieken die zich als waardevol bewezen hebben. In deze paragraaf blikken we terug op een aantal zaken die we op het gebied van hoogwaardige radiotherapie gerealiseerd hebben in 2025.

Online adaptieve radiotherapie – de doorontwikkeling van de Ethos (Opaal)

Een van de belangrijkste ontwikkelingen binnen de radiotherapie op dit moment is dat de behandeling nauwkeuriger uitgevoerd kan worden door dagelijks aanpassingen te doen op basis van de anatomie van de patiënt: online adaptieve radiotherapie (OART). Het bestralingsplan wordt op het bestralingstoestel aangepast aan de daadwerkelijke anatomische situatie van een patiënt op dat moment. Denk bijvoorbeeld aan de mate van blaas- en darmvulling. Een goede manier om de behandeling nóg meer op maat aan te bieden. Vanuit onze strategische koers vormt de ontwikkeling van OART binnen het ZRTI een strategische prioriteit.

In 2023 voegden we in dit kader een nieuw type bestralingstoestel toe aan ons “wagenpark”: de Ethos. We doopten dit toestel met de naam Opaal. De MFS heeft in 2024 een heldere visie op de ontwikkeling van OART ontwikkeld en heeft hier in 2025 verder vorm aan gegeven door de voorbereidingen voor de implementatie van adaptieve bestralingsbehandelingen voor blaas- en rectumtumoren uit te voeren. De daadwerkelijk implementatie hiervan vindt plaats in 2026.
Op de Ethos kunnen niet alleen adaptieve bestralingsbehandelingen geboden worden, ook “reguliere” IGRT-behandelingen kunnen uitgevoerd worden. In 2025 implementeerden we de IGRT-techniek voor palliatieve bestralingen op de Ethos, naast de al geïmplementeerde IGRT-bestralingen van rectumtumoren en prostaatloge.

Apparatuur en applicaties

Het Ethos bestralingstoestel werd begin 2025 uitgerust met de nieuwste beeldvormingstechniek HyperSight. Met de verbeterde beeldkwaliteit hebben we nog nauwkeuriger inzicht in de positie van de tumor en omliggende organen. Dit biedt mogelijkheden om de marges rond de tumor te verkleinen en zo gezond weefsel nog verder te sparen. Op deze manier wordt de kans op bijwerkingen kleiner. In 2026 zetten we dit in voor de bestraling van prostaattumoren.

In 2025 voerden we een upgrade van ARIA/Eclipse uit. Dit is ons treatment planningssysteem ten behoeve van de voorbereiding en uitvoering van de bestralingsbehandelingen. Een dergelijke upgrade heeft behoorlijk wat voeten in de aarde. We brachten de upgrade tot een goed einde en werkten de rest van het jaar met een mooi up to date systeem. Ook de TrueBeams (onze bestralingstoestellen) voorzagen we van een upgrade. In Roosendaal voerden we de TrueBeam met de naam Patina af met veel dank voor haar bewezen diensten in de afgelopen 11 jaar. We plaatsten een nieuw toestel met de naam Robijn, eveneens voorzien van de HyperSight. Ook dit was een intensief project, omdat gedurende enkele maanden op onze locatie in Roosendaal daardoor slechts één toestel gebruikt kon worden. Een logistieke puzzel dus.

Voor het uitvoeren van een bestralingsbehandeling maken we op de toestellen en CT vaak gebruik van diverse hulpmiddelen om zo de patiënt goed te positioneren. In 2025 voerden we een grondig onderzoek uit naar nieuwe hulpmiddelen. Voor de stereotaxiebehandelingen van hersenmetastasen gebruiken we maskers. De individuele hoofdkussentjes hiervoor kunnen niet meer geleverd worden. In het project van de hulpmiddelen hebben we daarom ook het onderzoek naar nieuwe maskers meegenomen. Een ingewikkeld project met vele mogelijkheden en opties en ook een diversiteit aan prijskaartjes. We hebben in 2025 het besluit kunnen nemen voor de aanschaf, tekenden het contract en we gaan deze nieuwe hulpmiddelen in 2026 implementeren. Voor de maskers lopen nu twee pilots en vindt besluitvorming plaats in 2026.

Behandeltechnieken

Behandeling van M. Ledderhose
Begin mei 2025 namen we een nieuwe behandelmogelijkheid in gebruik. We kunnen nu mensen met de ziekte M. Ledderhose met radiotherapie behandelen. Het betreft een goedaardige aandoening waarbij verhardingen in het bindweefsel onder de voeten ontstaan. Een bestralingsbehandeling vermindert pijn en verbetert de kwaliteit van leven mede doordat het lopen weer aangenamer wordt.

Hypofractionering
Bij deze manier van bestralen wordt een hogere dosis per bestralingsfractie gegeven in een lager aantal bestralingen. Hierdoor hoeft de patiënt minder vaak te komen. Binnen de radiotherapie zien we de ontwikkeling dat hypofractionering bij een toenemend aantal tumorsoorten wordt toegepast en dat de ontwikkeling naar extreme hypofractionering doorzet; dus nog minder fracties per behandeling. Bij het ZRTI zetten we hypofractionering standaard in bij diverse indicaties. In 2025 ontwikkelden we dit verder door bij de indicaties voor mamma boost (extra gerichte bestraling bij borstkanker), prostaattumoren met klieren en bij de blaastumoren. We namen ook in 2025 deel aan de landelijke Peryton-trial en droegen er zo aan bij dat dit type behandeling beschikbaar komt voor bepaalde patiëntcategorieën (zie ook “studies en publicaties”).

Stereotactische bestraling
Met stereotactische bestraling kunnen we heel nauwkeurig een hoge dosis geven op een klein volume. Er komt daarbij minder straling in omliggend gezond weefsel. Patiënten hoeven hierdoor gemiddeld minder fracties te ontvangen en de kans op bijwerkingen is lager. Deze vorm van bestraling wordt steeds meer ingezet. Bij het ZRTI zetten we deze techniek al in voor de bestraling van kleine longtumoren, uitzaaiingen in de longen of hersenen en uitzaaiingen in de ruggenwervels en het bot. Patiënten in Zeeland, West-Brabant en de Zuid-Hollandse eilanden hoeven voor dit type behandelingen dus niet meer ver te reizen, maar kunnen deze bij het ZRTI krijgen.

In mei 2025 implementeerden we de stereotactische bestraling van intradiafragmatische lymfekliermetastasen; of eenvoudiger gezegd: uitzaaiingen in de lymfeklieren in het bekken en de buik. In plaats van het gehele bekken te bestralen, worden nu alleen de aangedane lymfeklieren behandeld waardoor de kans op bijwerkingen kleiner wordt.

Studies en publicaties

Deelname aan studies en onderzoek kan bijdragen aan het verbeteren van behandelmethodes of werkwijzen. Veelal zijn deze verbeteringen pas mogelijk wanneer veel data wordt verzameld. De schaalgrootte van het ZRTI maakt het lastig om zelf studies of onderzoeken te initiëren. Waar mogelijk nemen we deel aan landelijke studies. In 2025 participeerden we in onderstaande studies. Ook troffen we voorbereidingen voor participatie aan studies in 2026.

PelvEx II
In deze studie wordt uitgezocht of de toevoeging van chemotherapie voorafgaand aan radiotherapie en operatie ervoor kan zorgen dat bij meer patiënten de tumor in zijn geheel verwijderd kan worden en dat daardoor de kans op genezing en langdurige overleving verbetert.
Tesar
In deze studie worden twee behandelopties bij vroeg stadium endeldarmkanker met elkaar vergeleken: de reguliere behandeling met een aanvullende operatie waarbij de endeldarm wordt verwijderd en een behandeling bestaande uit aanvullende chemotherapie in tabletvorm met bestraling waarbij de endeldarm behouden blijft.
LORD
Deze studie onderzoekt of de standaardbehandeling (operatie die eventueel gevolgd wordt door bestraling en/of hormoontherapie) bij laag risico (graad I/II) Ductaal Carcinoom In Situ (DCIS) veilig weggelaten kan worden. DCIS wordt beschouwd als een voorstadium van/verhoogd risico op invasieve borstkanker.
LaNoReC study
Dit is een retrospectief onderzoek bij patiënten met rectumcarcinoom met als doel ontwikkelingen in de behandeling van rectumcarcinoom te evalueren. In het onderzoek ligt de focus op de diagnostiek en behandeling van de laterale lymfeklieren.
National study on anal cancer treatment and outcomes
Een retrospectieve studie met als doel oncologische uitkomsten te analyseren van patiënten die zijn behandeld voor anuskanker in Nederland.
Descartes
In deze studie wordt onderzocht of het in bepaalde specifieke situaties mogelijk is om radiotherapie als behandeling achterwege te laten. Bij deze studie is het ZRTI geen deelnemend centrum, echter hebben onze artsen wel een adviserende rol op het MDO waar samen met de verwijzend specialist besloten wordt of een patiënt in aanmerking komt voor deze studie.
Peryton
Doel van deze studie is het verbeteren van de uitkomst van aanvullende radiotherapie bij patiënten met een recidief na een radicale prostatectomie. De patiënt loot bij deelname tussen twee studie-armen: gehypofractioneerde bestraling of klassiek gefractioneerde bestraling.
NVALT28
Patiënten met longkanker die de chemotherapie en borstkas bestraling goed hebben afgerond, krijgen een behandeling met immuuntherapie aangeboden. De immuuntherapie met Durvalumab wordt standaard gegeven bij patiënten met niet-kleincellig longkanker die de chemotherapie en bestraling van de borstkas hebben gehad. Het onderzoek wil uitzoeken of een lage-dosis hersenbestraling de kans op het ontwikkelen van uitzaaiingen in de hersenen vermindert bij deze patiëntengroep. In dit onderzoek wordt ook gekeken of de lage-dosis hersenbestraling geen grote gevolgen heeft voor het geheugen. Het onderzoek heeft daarnaast als doel om uit te zoeken bij welke kenmerken van de kanker de lage-dosis bestraling het beste werkt.
Safe Stereo
In deze studie wordt het effect onderzocht van verschillende stereotactische bestralingsschema’s bij uitzaaiingen in de hersenen. De standaard behandeling vindt plaats in één tot drie fracties en is afhankelijk van de grootte van de uitzaaiing. Met dit onderzoek wordt gerandomiseerd bekeken of een ander bestralingsschema met 5 fracties mogelijk beter is op zowel de lokale controle als de kans op radionecrose.
TRAP-2
In deze studie wordt het effect van toevoeging trastuzumab en pertuzumab aan de standaardbehandeling van slokdarmkanker met chemoradiatie gevolgd door een operatie op de overall survival onderzocht.
UPLAN-I/NVALT 32
Het doel van deze studie is om meer inzicht te krijgen in de toepassing en veiligheid van een operatieve verwijdering van de longtumor en bijbehorende lymfeklieren voorafgaand aan de huidige standaardbehandeling (chemoradiatie) van patiënten met lokaal uitgebreid niet-kleincellig longcarcinoom.
Diverse plannings- en intekenstudies

Leden van de MFS (en een aantal andere collega’s) hebben een aandeel gehad in onderstaande publicaties in 2025:

“Pretrial Quality Assurance for Hypofractionated Salvage Radiation Therapy after Prostatectomy in the Multi-Institutional PERYTON-trial” – mede auteur mevr. Jacobs.
“Prospective radiotherapy quality Assurance leads to delineation guideline refinements for recurrent rectal cancer: Experience from the PelvEx II study” Clinical and translational radiation oncology – medewerking als collaborator door mevr. Brouwers, mevr. Leseman en mevr. Van Veelen
“Salvageable locoregional recurrence and stoma rate after local excision of pT1-2 rectal cancer – A nationwide cross-sectional cohort study” European Journal of Surgical Oncology – medewerking als collaborators Snapshot Registry en mevr. Leseman.
“Oncological outcomes of planned and unplanned low Hartmann’s procedure and restorative low anterior resection for rectal cancer: a population-based cross-sectional study” Techniques in Coloproctology – medewerking als collaborators Snapshot Registry en mevr. Leseman.
“The road to successful implementation of innovation in radiotherapy: A research-based implementation protocol” Radiotherapy & Oncology – medewerking als collaborator door dhr. de langen.
“Stage I non-small cell lung cancer: improving patient selection for minimally invasive lobectomy or stereotactic ablative radiotherapy based on clinical characteristics” – medewerking als lid van de ESLUNG collaborator group door mevr. Wachters
“Once versus twice daily irradiation in DLCA-R” – medewerking als collaborator door mevr. Wachters.

Samenstelling medische staf en klinisch fysici in 2025

Naam	Functie
Mevr. Dr. P.J.A.M. Brouwers	Radiotherapeut-oncoloog, vicevoorzitter stafbestuur
Mevr. Ir. F.M.F.C. Claassen - Janssen	Klinisch fysicus, voorzitter stafbestuur
Mevr. Dr. V.L.M.A. Coen	Radiotherapeut-oncoloog
Mevr. C.G.M. Gadellaa – van Hooijdonk	Radiotherapeut-oncoloog
Mevr. C.M.J. van Gestel	Radiotherapeut-oncoloog
Dhr. C. Griep	Radiotherapeut-oncoloog, raad van bestuur
Dhr. Dr. F. Van den Heuvel FAAPM	Klinisch fysicus (uit dienst per 28 februari 2025)
Mevr. Dr. M.G.A. van Hinsberg	Klinisch fysicus
Mevr. I.M.L. Jacobs	Radiotherapeut-oncoloog
Dhr. J.J. Kaas	Klinisch fysicus (in dienst per 1 juli 2025)
Mevr. M.F.E. de Kroon	Radiotherapeut-oncoloog, waarnemend lid stafbestuur
Dhr. Dr. M. de Langen	Klinisch fysicus
Mevr. C.A.P. Linthorst	Radiotherapeut-oncoloog
Mevr. M.M. Leseman – Hoogenboom	Radiotherapeut-oncoloog, lid stafbestuur
Mevr. D.P. Paardekooper – Schager MSc	Physician assistant
Mevr. A. de Ronde MSc	Physician assistant
Mevr. M.H. Schuring	Radiotherapeut-oncoloog (in dienst per 22 april 2025)
Mevr. Dr. L.R. van Veelen	Radiotherapeut-oncoloog (uit dienst per 28 februari 2025)
Mevr. Ir. C.A.J.M. Vugts	Klinisch fysicus
Mevr. B.V.A. Wachters	Radiotherapeut-oncoloog, medisch manager

Professionele medewerkers die je goed op je gemak stellen zowel bij de receptie, tijdens de bestralingen en de physician assistant. Heel duidelijk en makkelijk benaderbaar.

Patiëntervaring

Inhoud

Voorwoord

Algemene informatie

Externe ontwikkelingen

Strategie en resultaten

Hoogwaardige radiotherapie